Główne odmiany drzew Paulownia

Od wielu lat najbardziej znanym gatunkiem jest Paulownia tomentosa, nazwana tak ze względu na meszek pokrywający spodnią stronę liści. Ten gatunek paulowni jest wykorzystywany w europejskim ogrodnictwie od 1834 roku ze względu na wysoką wartość ozdobną, zarówno ze względu na kwiaty w odcieniach od białego do różowego, fioletowego lub niebieskiego, zebrane w wiechy o długości do 30 cm, jak i na duże liście, zwłaszcza na młodych drzewach, których kształt przypomina surmie niewprawnemu oku lub obserwującemu je z daleka. Jeden z gatunków nazywa się Paulownia catalpifolia (od łacińskiego „liście surmii”).
Jednak najczęściej wykorzystywane w leśnictwie są Paulownia elongata, Paulownia fortunei i Paulownia kawakamii. Częściej stosuje się również odmiany mieszańcowe tych gatunków, oferujące szereg zalet.
Mieszańce są zwykle oznaczane znakiem x między gatunkami hybrydowymi, np. paulownia fortunei x elongata, chociaż niektórzy producenci sadzonek paulowni pomijają pochodzenie i nadają wybranym odmianom nazwę handlową, ponieważ nie tylko pochodzenie decyduje o cechach charakterystycznych, ale także wcześniejsza selekcja.
Jedną z zalet tych hybryd jest synergistyczna poprawa wynikająca z połączenia roślin rodzicielskich, przewyższająca je. Kolejną zaletą jest ich bezpłodność, która zapobiega staniu się potencjalnie inwazyjnym gatunkiem szkodnika w okolicy plantacji. Jest to jednak temat ożywionych dyskusji. Zwierzęta hybrydowe są bezpłodne, ale rośliny hybrydowe mogą takie być lub nie, w zależności od pewnych powinowactw między roślinami rodzicielskimi.
Paulownia to drzewo liściaste, które jesienią tworzy bogatą i obfitą warstwę szybko rozkładającej się ściółki. Ten kompost poprawia jakość gleby, zarówno fizycznie, jak i chemicznie, dzięki wysokiej zawartości azotu w liściach. Z tego powodu sadzi się je również w celu rekultywacji jałowych gruntów. Przykładem jest projekt „Kiri Revolution”, który zakłada posadzenie miliona paulowni na skażonych i wyjałowionych terenach w Teksasie.
Liście stanowią również dobrą paszę dla zwierząt gospodarskich, zarówno na świeżo, jak i jako siano. Należy je jednak zbierać i karmić gdzie indziej, ponieważ zwierzęta wchodzące na plantację zjadają również korę paulowni lub, jeśli są jeszcze młode, pąki wierzchołkowe. Alternatywnie, każde drzewo można chronić.
Liście te są duże, szczególnie w pierwszych latach wzrostu, osiągając zazwyczaj średnicę 40 cm, a nawet 60 cm w optymalnych warunkach.

Najczęściej spotykane odmiany paulowni:

Oxytree – to podręcznikowy przykład produktu sprzedawanego hasłami, a nie realnymi parametrami.

Marketing:
magiczne drzewo, rośnie wszędzie, nie wymaga niczego, odporne na wszystko.

Rzeczywistość:

w polskim klimacie przemarza przy byle zimie,

bez osłon i idealnego stanowiska potrafi cofnąć się do poziomu krzaka,

plantacje zakładane przez „pokuszone marketingiem” osoby często wyglądają jak łąka z patykami po pierwszych mrozach,

brak stabilnych wyników na większą skalę w Polsce.

To nie jest odmiana na biznes. To jest odmiana na rozczarowanie.

Cotevisa – to odmiana promowana głównie w cieplejszych krajach Europy.

W Polsce?

• nie ma udokumentowanej stabilnej odporności na mrozy,

• wymaga warunków bliżej Hiszpanii niż Podkarpacia,

• na niektórych plantacjach po zimie wygląda jakby przeszła wojnę,

• często sprzedawana bez twardych danych — tylko obietnice typu „super wzrost, super drewno, super odporność”.

Jeśli ktoś chce eksperymentować – proszę bardzo.

Jeśli chcesz inwestycję, nie ruletkę – odpuść.

Paulownia 9501 – jest przedstawiana jako „innowacyjny klon hybrydowy”, ale to jak kupowanie auta bez testów zderzeniowych.

• Ma słabą odporność na nagłe spadki temperatur,

• W wielu przypadkach zimuje gorzej niż tomentosa,

• Jest trudna w prowadzeniu, wrażliwa na błędy i mikroklimat,

Brakuje rzetelnych danych z realnych plantacji w Polsce — dużo deklaracji, mało dowodów.

W praktyce:

→ Duże ryzyko, małe potwierdzenie wartości.

Nie jest to odmiana dla inwestorów, którzy liczą na przewidywalność i stabilny zwrot.

Nie oznacza to, że są to odmiany „złe” jako takie.
Problem polega na tym, że zostały opracowane z myślą o innych strefach klimatycznych.
Są to odmiany lub nazwy handlowe, których selekcja odbywała się głównie w warunkach:
- cieplejszego klimatu,
- łagodnych zim,
- braku silnych przymrozków wiosennych.

W takich warunkach ich potencjał wzrostowy jest wysoki, natomiast po przeniesieniu do klimatu umiarkowanego chłodnego pojawiają się ograniczenia adaptacyjne.
Sukces plantacji w cyklu 7–8 lat wymaga:
- wysokiej odporności na mróz i przymrozki,
- opóźnionego startu wegetacji,
- stabilnego wzrostu mimo zmiennej pogody,
bardzo dobrego przygotowania gleby i stanowiska.

Brak spełnienia tych warunków nie przekreśla samej technologii, ale znacząco zwiększa ryzyko inwestycyjne, które powinno być jasno komunikowane na etapie wyboru odmiany.

Shan Tong G4 oraz Paotong Z07 – to absolutni liderzy w polskim klimacie.

Nie dlatego, że „ładnie brzmi”, ale dlatego, że:

• wytrzymuje realne polskie zimy (ok. –25°C), oraz (ok. –33°C)

• ma udokumentowane wyniki na plantacjach w Europie Środkowej,

• łączy szybki wzrost, stabilną strukturę pnia i wysoką jakość drewna,

• nie reaguje paniką na marcowe słońce czy nagłe ochłodzenia,

• ma bardzo silny system korzeniowy, który odbija nawet po trudnym sezonie,

sa najbardziej sprawdzonnymi odmianąmi pod względem inwestycyjnym.

Jeśli ktoś naprawdę myśli o plantacji pod drewno w Polsce, to wybór jest prosty:

Shan Tong G4 oraz Paotong Z07.
Reszta to ryzyko, eksperyment albo marketing.

Paulownia paulownii nierówna – dlatego większość ludzi przegrywa już przy wyborze odmiany.
Na rynku funkcjonuje kilka popularnych gatunków i klonów paulowni. Dla osoby z zewnątrz „paulownia to paulownia” – ładne duże liście, szybki wzrost, egzotyka.

Tyle że z punktu widzenia klimatu w Polsce to jest różnica jak między:

• oponą zimową a slickiem wyścigowym,

• kurtką puchową a koszulką z siatki.
  
  Jeśli chcesz zobaczyć, jak ludzie marnują pieniądze, to wystarczy lista najczęstszych błędów:

  Błąd 1: Złe sadzonki – „bo było taniej”

  Kupowanie „paulowni” z losowego źródła, bez informacji o:
  - odmianie,

  • pochodzeniu,

  • warunkach uprawy w szkółce (in-vitro vs z nasiona).

  To prosta droga do sytuacji, w której:
  sadzisz odmianę kompletnie nieprzystosowaną do polskich mrozów,

  a potem „zaskoczenie”, że przy -15°C masz wszystko martwe.

  Błąd 2: Podlewanie do ostatniego ciepłego dnia
  Powinno byc zakonczone na poczatku wrzesnia.
  Błąd 3: Zbyt pozne zakonczenie nawozenia azotem.
  Powinno byc zakonczone wraz z podlewaniem i ew zastapione nawozem potasowym.